ვფიქრობდი, როგორ დამეწერა პოსტი ჩემი თურქეთში მგზავრობის შესახებ [5-8 ნოემბერი, სრულიად მარტო. მიზეზი: რუმინეთის ვიზა, რომელსაც თბილისში არ გასცემენ]. “დილას ავდექი, იქ წავედი, აქ წამოვედი” პოსტები მგზავრობის შესახებ ძალიან არ მიყვარს, ასევე არ მომწონს ცნობილი ადგილების ფოტოები, ინტერნეტში ყველა უკეთესი ხარისხით მოიპოვება. ამიტომ გადავწყვიტე თუთორიალის სტილში დამეწერა – რა უნდა გაითვალისწინოთ, თუ ოდესმე გადაწყვეტთ თურქეთში მარტო წასვლას. თუ გადაწყვეტთ. ოდესმე.
1. დაუმეგობრდით გამცილებელს
პირველ ორ საათში თქვენ მასზე იმაზე მეტს გაიგებთ, ვიდრე გინდოდათ. ჩემს შემთხვევაში ყური მოვკარი, რომ ოდიშვილთან უნდოდა ცხვირის ოპერაციის გაკეთება. ჩაისა და ყავის დარიგებისას ცხვირზე დავიდე ხელი და ჩუმად ვთქვი “ოდიშვილი”. გაუნათდა თვალები, გათავისუფლდა თუ არა, ეგრევე მოვიდა ჩემთან და მოვუყევი ოპერაციის მსვლელობა, ვუპასუხე ყველა კითხვაზე, რაც გაუჩნდა. ამის შემდეგ ყველა ჩემი თხოვნა მაშინვე კმაყოფილდებოდა, რითიც, პრინციპში, ბოროტად არ მისარგებლია, თხოვნები ძირითადად ყავისთვის დამატებითი შაქრით შემოიფარგლებოდა ხოლმე.
რძიანი ყავა ავტობუსში
[ორი დღეა ვიხსენებ, რა ერქვა ამ გოგოს... ნანა? თიკო? ლია? ვ ე რ ა ფ რ ი თ...]
2. გაიღიმეთ
პასპორტის ფოტო
ბანალურია, მაგრამ ეს მართლა უნივერსალური ენაა. როგორც დავაკვირდი, ძალიან ცოტა იხდის მადლობას და იღიმის. ამავე პუნქტში შეიძლება გავიდეს -
მოიხსენით სტრესი, რომ რაიმე მოგივათ, ვინმე რამეს მოგპარავთ ან მანიაკები აგედევნებიან. მანიაკები სახლიდან მაღაზიაში გასულსაც შეიძლება აგედევნონ.
აქვე, ღიმილის თემაზე – ჩემი სიამაყე, ღიმილიანი პასპორტი, რომელიც მესაზღვრეებთან ურთიერთობას უფრო სასიამოვნოს ხდის.
საზღვარი საკმაოდ მალე გავიარეთ, ზედმეტი პრობლემების გარეშე. თუმცა ორი რამ მახსენდება, რამაც მაგრად ნერვებზე მომშალა:
- საქართველოდან გასვლისას რიგში ჩემს წინ ერთი ბიჭი იდგა, რომელიც ქუთაისში ამოვიდა. მესაზღვრე ეკითხება; “ქართველი ხარ?”. ის პასუხობს: “არა, რა ქართველი, მარტვილელი ვარ!” მესაზღვრეს უცებ უხარია და თავიანთ ენაზე იწყებენ ლაპარაკს!
- თურქეთში შესვლისას მე, გამცილებელი და ერთი გოგო, ანა ერთად ვიდექით და ვჭორაობდით. ჩვენ უკან ერთი მსუქანი, ღიპზეაჭერილშარვლიანი კაცი და ერთი ხანშიშესული ქალი იდგნენ. ეს კაცი ძალიან მიაშტერდა გამცილებელს, რომელიც გაცქნაფული გოგოა. როდესაც გამცილებელმა გვერდით მოიხედა და დაინახა ეს ვერზილა, რომელიც აშტერდებოდა, შეცბა და გვერდით გახტა. როგორც აღმოჩნდა, რუსები იყვნენ: ონი რუსსკიხ ბაიატსა! – ჩაიხითხითა ქალმა და კაციც ძალიან გამხიარულდა, დიდხანს იცინეს. ვერ მოვიფიქრე, რა მეპასუხა უცებ და მერე მთელი გზა ვფიქრობდი.
3. საგზალი
არ წაიღოთ ცომეული, წაიღეთ ხილი, უკეთესი სასუსნაოა, გზაში კი საკმარისზე მეტი სასადილოებია, რომლებიც საკმაოდ იაფია და გამხმარ ფენოვან ხაჭაპურზე უფრო გემრიელიც.
დამაბნეველი არჩევანი
4. რაც შეიძლება ცოტა ბარგი.
ტუალეტის მოხმარების ინსტრუქცია
სასურველია მხოლოდ ერთი ზურგჩანთა. ყურადღების მიქცევა უფრო ადვილია, ნაკლები სანერვიულოცაა, მოიკიდებთ და მთელი ბარგი-ბარხანა თან გაქვთ მუდამ.
5. ვინც საეჭვოდ მოგეჩვენებათ, აუცილებლად გამოელაპარაკეთ. შესთავაზეთ ხილი ან სთხოვეთ რამე. დაძაბულობა მოგეხსნებათ. იმათი მხრიდან კი, თუ მართლა საეჭვოები არიან, ოდნავ უფრო გაჭირდება რამე დაგიშაონ, იმიტომ, რომ როდესაც ადამიანს რაიმე კარგი გაუკეთე, მერე მისთვის რამის დაშავება უფრო რთულია.
6. იპოვეთ აბორიგენი – ანუ ადამიანი, რომელიც იმ ქვეყანაში, ანუ ამ შემთხვევაში, თურქეთში ცხოვრობს ან ცხოვრობდა, კარგად იცის ენა და შეგიძლიათ მასთან კონტაქტი.
ჩემს შემთხვევაში “აბორიგენი” ნური იყო, თურქი, ქუთაისში ავეჯის მაღაზიის მფლობელი. ის რომ არა, ალბათ ვერ მოვასწრებდი საელჩოში მისვლას. ვაჩვენე მისამართი, სადაც უნდა მივსულიყავი, მან მიმასწავლა, რომელ გაჩერებაზე სჯობდა ჩამოსვლა. ბოლოს გამაცილა კიდევაც გემამდე. ნური ქუთაისის შესახებ: “ქუთაისი – მორგ-ქალაქი”. მაპატიეთ, ქუთაისლებო, მაგრამ ამ ქალაქზე ზუსტად ეს ასოციაცია მიჩნდება მეც. მას შემდეგ, რაც ვიზა ავიღე და გაირკვა, რომ იმავე დღეს თბილისში დაბრუნებას ვეღარ ვასწრებდი, საღამოს თევზის რესტორანშიც წამიყვანა და ყველაზე გემრიელი კალმახები გამასინჯა, კიდევ მომიყვა, რომ თავისი მაღაზიის გამყიდველი შეუყვარდა ქუთაისში, რომელიც ამის გამო სამსახურიდან გაუშვა. მერე იმან დაუმესიჯა, თუ გინდა, ერთად გავიქცეთ თურქეთშიო, რაზეც ნურიმ პასუხი არ გასცა, მის ქმარს ვიცნობ, ერთ სუფრაზე ვმჯდარვართ და მაგას ვერ გადავაბიჯებო. ჰო კიდევ, ასე მითხრა, თქვენ, ქართველებს, გგონიათ, რომ მარტო თქვენ იცით კარგი მასპინძლობაო, მასე არ არისო – და მართლა ძალიან კარგი მასპინძლობა გამიწია, სანამ იქ ვიყავი.
გემზე პირველად ვიჯექი ცხოვრებაში. უფრო სწორედ, გემზე კი არა, “პარომზე”. ის უბანი, სადაც მივდიოდი – ბეშიქტაში – სრუტის მეორე მხარეს იყო.
ბეშიქტაშისკენ
7. ტაქსი
როგორც ყველგან, აქაც უცხოელებზე ბევრ ფულს აკეთებენ. თუმცა ამ მხრივ ცუდი გამოცდილება არ მქონია. პირველად ტაქსი ბეშიქტაშის პორტიდან საელჩომდე დამჭირდა. გემი როდესაც გაჩერდა, გვერდით მდგომ ბიჭს ვკითხე: “ბეშიქტაშ?” და მან გამართული ინგლისურით მიპასუხა: “yes, you are on the right station”. საუბარი გავაბით, მასაც ვანახე საელჩოს მისამართი, მითხრა, დაახლოებით რამდენი უნდა მიმეცა ტაქსისთვის და ბოლოს გადაწყვიტა თვითონ დაეჭირა ჩემთვის ტაქსი და გაეფრთხილებინა, არ გავეყვლიფეთ.
მოგვიანებით კიდევ ორჯერ დამჭირდა ტაქსი და უკვე ჩვეულ მეთოდს მივმართე – უცნობ კეთილისმყოფლებს დავაჭერინე.
8. დახმარების თხოვნა არ ტეხავს
პირიქით. ოღონდ, როგორც შევამჩნიე, საპირისპირო სქესის ადამიანები უფრო ხალისით გეხმარებიან.
"აბორიგენი" ნური
9. ენა
ოდესღაც დემირელის სახელობის კერძო კოლეჯში ვსწავლობდი, სადაც სულ თურქი მასწავლებლები იყვნენ. საგნები ინგლისურად იყო და თურქული – მეორად ენად, თუმცა თურქულის გაკვეთილებზე დიდად არ ვიკლავდი თავს, ამის გამო ეს ენა ჩემი თურქეთში 3 მოკლეხნიანი ვიზიტის შედეგად უკეთ ვიცი, ვიდრე სკოლიდან.
ავტობუსში უამრავი თავისუფალი დროა, რმელიც შეიძლება ძირითადი ფრაზების სასწავლად გამოიყენო. გამარჯობა, ნახვამდის, დიდი, პატარა, რა ღირს, რამდენი, მადლობა, კი, არა, სასურბელია ათამდე თვლაც. და ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ფრაზა: “თურქული არ ვიცი”.
სტამბულში ინგლისური საკმაოდ ბევრმა იცის. რუსულიც იციან შიგადაშიგ, მაგრამ თუ მდედრობითი სქესის ხარ და თმაც მოქერაო გაქვს, სჯობს მუნჯურად დაიწყო ლაპარაკი, მაგრამ რუსულად ხმა არ ამოიღო. ქალაქში ძალიან ბევრი რუსი და ბელორუსი მეძავია, ამიტომ სტერეოტიპულად, მარტო მყოფი გოგოს რუსულად აჭიკჭიკება სხვანაირ მზერებს იწვევს.
მეძავებს რაც შეეხებათ… ერთ მეძავთან ერთად მომიწია ტაქსით მგზავრობა. ტაქსისტმა, რომელმაც ინგლისური ნორმალრუად იცოდა, მთხოვა, ჩემმა მუდმივმა კლიენტმა დამირეკა და გზადაა და თუ შეიძლება, ავიყვანო. მეც დავეთანხმე (ვიცი, რომ ყველანაირი სიფრთხილის წესი დავარღვიე აქ). კლიენტი ბელორუსი ძალიან, ძალიან მაგარი ნაშა აღმოჩნდა, რომელიც, როგორც ჩანს, საკმაოდ “ფეშენებელური” პროსტიტუტია, რადგან უზარმაზარ სასტუმროსთან მივიდა, გზაში ბევრი ვილაპარაკეთ და ჩემი მგზავრობის ფულიც გადაიხადა.
ჩიზბურგერი, სანამ გემი მოვა
10. არ გეგონოთ თავი ვინმეზე აღმატებული
ქართველებისგან ავტობუსში ბევრი ცხვირაბზუება გავიგე მათზე, თუმცა, ჩვენდა სამწუხაროდ, ჯერჯერობით ჰიგიენაშიც გვჯობნიან, შრომისმოყვარეობაშიც და ქვეყანაც უკეთ დააყენეს ფეხზე.
ძალიან გული დამწყდა, არ მეგონა, რომ კიდევ ამდენი ქალი მიდიოდა თურქეთში სამუშაოდ. მაგ ფენასთან შეხება დავკარგე და დამავიწყდა, რომ არსებობენ. ამ თრიფმა სახეში შემომილაწუნა. ჩვენს ავტობუსში ერთი ქალი იყო, რომელსაც 7 ქალი ჰყავდა წამოსხმული სამუშაოდ. ეს “მთავარი” გამოწერილი აფერისტი იყო, ამ 7-სგან ალბათ 7 000 გააკეთა ამ მგზავრობით. ჩამოიყვანა და ე.წ. ოფისში მიჰყავდა, საიდანაც სამუშაოზე დაარიგებდა.
7-დან 5-ს ჰყავდა უმუშევარი ქმარი. ძალიან სასაცილო იყო ერთ-ერთის, ფატის ამაყი განცხადება, როდესაც ქმარმა დაურეკა – ისე ნერვიულობს აქ რომ წამოვედი სამუშაოდ, ძალიან ბევრი დალია და დამირეკაო.
ერთ-ერთის ქმარმა საერთოდ არ იცოდა, რომ მისი ცოლი თურქეთში იყო, იმას ვუთხარი, რომ იტალიაში წავედიო.
11. ალბათ ყველაზე მნიშვნელოვანი, პირველი უნდა დამეწერა, მაგრამ იყოს 11 – ორმაგად პირველი:
არავის
არასდროს
არც ერთ შემთხვევაში
არ მისცეთ პასპორტი.
სულ რომ თქვენი ცხოვრების სიყვარულს გადააწყდეთ ან დაკარგული და იპოვოთ, თქვენს პასპორტს სხვასთან არაფერი ესაქმება. პასპორტს ნახულობენ საზღვარზე და სასტუმროში. დანარჩენი დრო უნდა გედოთ თბილად, რაც შეიძლება უსაფრთხო ადგილას.
შეიძლება პარანოიაში მქონდა გადასული, მაგრამ სასტუმროში ნომრის აღებისასაც, როდესაც პასპორტი გამომართვეს, გააფორმეს და მითხრეს, ხვალ დილით, გასვლისას მოგცემთო, ფეხი არ მოვიცვალე, სანამ მაშინვე არ დამიბრუნეს.
უამრავი რამ მოხდა იმ სამი დღის მანძილზე, რაც მარტო ვიმოგზაურე, თუ შეიძლება ამ მგზავრობას ასე ეწოდოს, თურქეთში. ბევრი ადამიანი გავიცანი, ბევრი ისტორია გავიგე. ყველაფრის გადმოცემა ერთ პოსტში შეუძლებელია.
არ გამოვა ჩემგან კარგი ფოტორეპორტიორი, ძირითადად სულ საჭმელს ვუღებდი სურათებს.
ახალი დაჭერილი თევზები
ყველაზე გემრიელი კალმახი დედამიწაზე
ის, რაც ყველაზე მეტად გიხარია 26-საათიანი მგზავრობის შემდეგ
ავტობუსს თვალი რომ არ ეცეს...
